El gobernador y su colonia. La imagen de la Guinea española en la época de Miguel Núñez de Prado
Published 2026-09-15
Keywords
- Guinea,
- Núñez de Prado,
- photography,
- Ibero-American Exhibition,
- minor colonialism
Copyright (c) 2026 Miguel Ángel Puig-Samper, José María López Sánchez

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
How to Cite
Funding data
-
Ministerio de Ciencia, Innovación y Universidades
Grant numbers PID2023-146822NB-I00 -
HORIZON EUROPE Marie Sklodowska-Curie Actions
Grant numbers HORIZON-MSCA-2024-SE-01
Abstract
The true colonial implantation in the continental territory of Guinea was slow and proceeded at the pace of subordinate colonialism. The border delimitation of this territory were established around 1927, allowing for a certain degree of stability. Governor Miguel Núñez de Prado (1926-1931) completed the occupation of Guinea with the actual occupation of the territory, the reinforcement of the colonial guard, the forced mobilisation of African labour for the timber and cocoa industries, the forced concentration of villages, the establishment of missions on the mainland, the repression of resistance movements, the creation of a new colonial education system and the launch of a colonial health service, with a major effort to control epidemics and the establishment of hospitals and the introduction of a health identity card to control the population. The colonial government had an album of photographs/postcards of Guinea prepared for the Colonial Pavilion at the Ibero-American Exhibition in Seville in 1929. The album is preserved in the Library of the Royal Palace in Madrid and contains a large collection of photographs depicting Spain’s apparent colonial control over the Guinean territory.
Downloads
References
- Álvarez-Chillida, Gonzalo, y Nerín, Gustau: «Introducción. Guinea Ecuatorial: el legado de la colonización española», Ayer, 109 (2018), pp. 13-32, https://doi.org/rcgn. DOI: https://doi.org/10.55509/ayer/109-2018-01
- Álvarez-Chillida, Gonzalo, y Nerín, Gustau: «La formación de élites guineo-ecuatorianas durante el régimen colonial», Ayer, 109 (2018), pp. 33-58, https://doi.org/rcgp. DOI: https://doi.org/10.55509/ayer/109-2018-02
- Arija, Julio: La Guinea Española y sus riquezas. Estudios coloniales, Madrid-Barcelona, Espasa-Calpe, 1930.
- Biko, Adolfo Obiang: Guinea Ecuatorial. Del colonialismo español al descubrimiento del petróleo, Madrid, SIAL-Casa de África, 2016, pp. 30-31.
- Blanchard, Pascal, et al. (eds.): L’invention du sauvage. Exhibitions, Paris, Musée de Quai-Branly, 2011.
- Carrasco González, Antonio M.: «La negociación del Tratado de París de 1900. Los límites definitivos de Guinea», Revista de Estudios Africanos, XII(22-23) (1998), pp. 73-111, https://doi.org/rcgq. DOI: https://doi.org/10.15366/rea1998.22.004
- Carrasco González, Antonio M.: Guinea Ecuatorial. Historia de la colonización española, Córdoba, Almuzara, 2022.
- Castro Antolín, Mariano L. de: «Organización de la Guinea Española en la segunda mitad del siglo XIX», Revista de Estudios Africanos, XV(27-28) (2001), pp. 57-103, https://doi.org/rcgr. DOI: https://doi.org/10.15366/rea2001.27.004
- Castro Antolín, Mariano L. de, y De la Calle, María Luisa: La colonización española en Guinea Ecuatorial (1858-1900), Barcelona, CEIBA, 2007.
- Castro Antolín, Mariano L. de, y Díaz Matarranz, Juan José: La colonización española de Guinea Ecuatorial (1901-1931), Madrid, Sial Ediciones, 2017.
- Castro Antolín, Mariano L. de, y Ndongo Bidyogo, Donato (eds.): España en Guinea. Construcción del desencuentro, 1778-1968, Toledo, Sequitur, 1998.
- Cogneau, Denis: Un empire bon marché. Histoire et économie politique de la colonization française, XIX-XXI siècle, Paris, Éditions du Seuil, 2023, https://doi.org/rcgs. DOI: https://doi.org/10.64628/AAK.cc76ewtcc
- Conklin, Alice L.: A Mission to Civilize. The Republican Idea of Empire in France and West Africa, 1895-1930, Stanford, Stanford University Press, 1997.
- Cooper, Frederick: Colonialism in Question. Theory, Knowledge, History, Berkeley, University of California Press, 2005, https://doi.org/rcgt.
- Corral-Corral, Íñigo, y Quereda Rodríguez-Navarro, Carlos: «Gustavo Pittaluga y la expedición para el estudio de la enfermedad del sueño en los territorios españoles del golfo de Guinea (1909)», Revista de Neurología, 54 (2012), pp. 49-58, https://doi.org/rcgv. DOI: https://doi.org/10.33588/rn.5401.2011441
- Díaz Matarranz, Juan José: De la trata de negros al cultivo del cacao, Barcelona, CEIBA, 2005.
- Edwards, Elizabeth (ed.): Anthropology and Photography, 1860-1920, New Haven, Yale University Press, 1992.
- Elena, Alberto: La llamada de África. Estudios sobre el cine colonial español, Barcelona, Bellaterra, 2010.
- Fernández-Fígares Romero de la Cruz, María Dolores: La colonización del imaginario. Imágenes de África, Granada, Universidad de Granada-Diputación de Granada, 2003.
- Ferraz de Matos, Patricia: «Jardins zoológicos humanos. Porto 1934 e Lisboa 1940», en Isabel Castro Henriques (dir.): Desconstruir o Colonialismo, Descolonizar o Imaginario, Lisboa, Ediçoes Colibri, pp. 140-155.
- Gallagher, John, y Robinson, Ronald: «The Imperialism of Free Trade», The Economic History Review, 6(1) (1953), pp. 1-15, https://doi.org/fnr8hb. DOI: https://doi.org/10.2307/2591017
- García Cantús, María Dolores: Fernando Poo. Una aventura colonial española, Barcelona, CEIBA, 2006.
- Ligero Morote, Armando: La sanidad en Guinea Ecuatorial, 1778-1968, Jaén, s. e., 1997.
- López Sanz, Hasan, y Sánchez Durá, Nicolás: ¡Let’s Bring Blacks Home! Imaginació colonial y formes d’aproximació gràfica dels negres d’Àfrica, València, Universitat de València, 2020.
- López Sanz, Hasan, y Sánchez Durá, Nicolás: «Imaginación colonial y formas de aproximación gráfica de las poblaciones negro-africanas. El caso de la Guinea española (1880-1968)», Encyclopédie Bérose des histoires de l’anthropologie, 2021, https://www.berose.fr/article2345.html?lang=fr.
- Mamdani, Mahmood: Citizen and Subject. Contemporary Africa and the Legacy of Late Colonialism, Princeton, Princeton University Press, 1996.
- Martino, Enrique: «Clandestine Recruitment Networks in the Bight of Biafra», International Review of Social History, 57(S20), pp. 39-72. DOI: https://doi.org/10.1017/S0020859012000417
- Medina Doménech, Rosa María: «Paludismo, explotación y racismo científico en Guinea Ecuatorial (1900-1939)», en Esteban Rodríguez Ocaña et al. (eds.): La acción médico-social contra el paludismo, Madrid, Consejo Superior de Investigaciones Científicas, 2003.
- Ndongo Bidyogo, Donato: «Guineanos y españoles en la interacción colonial (1900-1968)», en Mariano L. de Castro Antolín y Donato Ndongo Bidyogo, (eds.), España en Guinea, Toledo, Sequitur, 1998.
- Ndongo Bidyogo, Donato: Historia y tragedia de Guinea Ecuatorial, Barcelona, Edicions Bellaterra, 2019.
- Nerín, Gustau: Un guardia civil en la selva, Barcelona, Ariel, 2008.
- Nerín, Gustau: La última selva de España, Madrid, Los Libros de la Catarata, 2025.
- Okenve, Enrique N.: «Colonización, resistencia y transformación de la memoria histórica fang en Guinea ecuatorial (1900-1948)», Ayer, 109 (2018/1), pp. 109-135, https://doi.org/rcgw. DOI: https://doi.org/10.55509/ayer/109-2018-05
- Pan-Montojo, Juan: «España entre 1808 y 1848 ¿Una semiperiferia colonial?», Ayer, 139 (2025), pp. 23-48, https://doi.org/rcgx. DOI: https://doi.org/10.55509/ayer/2802
- Paz Sánchez, Manuel de: Militares masones de España. Diccionario biográfico del siglo XX, València, Fundación Instituto de Historia Social, 2004.
- Plasencia Camps, Inés: Imagen y ciudadanía en Guinea Ecuatorial (1861-1937), Madrid, Universidad Autónoma de Madrid, 2017.
- Puig-Samper, Miguel Ángel: Miradas coloniales. Fotografía antropológica y colonialismo visual, Madrid, Los Libros de la Catarata, 2024.
- Quintanar, Vanessa, y Domínguez, Francisco Javier: «Compañeras del hombre y creadoras de la familia. La imagen de las mujeres guineanas a través de Hermic Films (1944-1946)», Cuadernos de Historia Contemporánea, 47(1) (2025), pp. 87-109, https://doi.org/rcgz. DOI: https://doi.org/10.5209/chco.97064
- R. M.: «La Guinea Española en la Exposición Ibero-Americana de Sevilla», África, II(5) (1929), pp. 142-145.
- Ruiz Albéniz, Víctor: «Resurgimiento del colonialismo español», Revista Hispano-Africana, VII(1-2) (1928), pp. 21-23.
- Ryan, James: Picturing Empire. Photography and the Visualization of the British Empire, Chicago, University of Chicago Press, 1997.
- Said, Edward: Culture and Imperialism, Londres, Vintage, 1994.
- Sampedro Vizcaya, Benita: «La economía política de la sanidad colonial en Guinea Ecuatorial», Éndoxa. Series Filosóficas, 37 (2016), p. 281, https://doi.org/rcg2. DOI: https://doi.org/10.5944/endoxa.37.2016.16614
- Sánchez Gómez, Luis Ángel: «África en Sevilla: la exhibición colonial de la exposición Iberoamericana de 1929», Hispania, LXVI(224) (2006), pp. 1045-1082, https://doi.org/rcg3. DOI: https://doi.org/10.3989/hispania.2006.v66.i224.29
- Sánchez Molina, Raúl: Las imágenes de los fang en los expedicionarios, misioneros y africanistas españoles durante la época colonial (1858-1959), Madrid, Universidad Nacional de Educación a Distancia, 1998.
- Sanz Casas, Gonzalo: Política colonial y organización del trabajo en la isla de Fernando Poo, 1880-1930, tesis doctoral, Universitat de Barcelona, 1983.
- Sant Gisbert, Jordi: «El negocio del cacao: origen y evolución de la élite económica colonial en Fernando Poo (1880-1936)», Ayer, (109) (2018), pp. 137-168, https://doi.org/rcg4. DOI: https://doi.org/10.55509/ayer/109-2018-06
- Silva, Jorge de: «En los territorios de Guinea. Una expedición de ocupación oficial», La Nación, 6 de julio de 1926, p. 5.
- Torreiro, Casimiro: «Entre la desidia y la avidez. Guinea en el documental español», Seriarte, 6 (2024), pp. 3-21, https://doi.org/rcg5. DOI: https://doi.org/10.21071/seriarte.v6i.17103
- Vargaftig, Nadia: «Para ver, para vender: o papel da imagen fotográfica nas exposiçoes coloniais portuguesas (1929-1940)», en Filipa Lowndes Vicente (org.): O imperio da Visao, Lisboa, Ediçoes 70, 2018, pp. 343-352.
- Vargaftig, Nadia: Exhibitions, Photography and Colonialism in the French Empire, Londres, Bloomsbury, 2020.
- Vicent, Andrés, y Escribano Roca, Rodrigo: «Presentación. Imperialismo informal en el siglo XIX», Ayer, 139 (2025), pp. 13-22, https://doi.org/rb6n. DOI: https://doi.org/10.55509/ayer/2187